نقش های ماندگار

«اسکاتی» در «سرگيجه»

 «خودم چنين ترسي و آدم هاي فلج شده از اين ترس را شناخته ام. احساسي است بسيار نافذ که انسان مدام در چنين ترسي غوطه ور باشد»         جيمز استيوارت

 اسکاتي تنها از بيماري آکروفوبيا (سرگيجه) نيست که رنج مي برد. او زندگي و روابطي هم که دارد پيچيده است و سرگيجه آور و همين او را به جاي تلاش براي درمان بيماري سرگيجه به بيمارستان رواني مي کشاند. دختري که همدوره دوران دانشجويي و نامزد گذشته اوست دوستش دارد اما برايش مادري مي کند، دختري ديگر که به عنوان طعمه سر راهش قرار گرفته جذابيتي اثيري برايش دارد و از فرط دروغين بودن برايش دست نايافتني شده است. يک سابقه پليسي عقلاني محض دارد و در يک ماجراي به ظاهر ماورائي که خلاف همه مقبولات قبلي ذهني اوست گرفتار مي شود. چهره او را پيش از هرچيز با بهت و ناباوري و ترس مي توان به خاطر آورد...

مجموعه داستاني «ترانه مادري» از اين نمونه است. داستانش ساده است و بداعت آنچناني امروزي ندارد، به‌گونه‌اي كه شايد كمتر تهيه كننده‌اي در نگاه اول راغب به توليد اين قبيل موضوعات باشد، اما آنچه اين مجموعه را متفاوت از تصور اوليه مي‌كند، ايده بكري است كه براي اجرا دارد. شايد بتوان اين ايده را تمركز بر خلق شخصيت‌هاي امروزي به جاي كليت داستاني نو دانست...

مجموعه‌هايي نظير «تاجر پوسان» با فيلم‌هاي هندي در اين كه به قصه‌گويي وفادارند مشتركند و البته در اين‌كه قدرت روايت درست ندارند هم.

 وجه تمايز جهان بيني فارابي را از فلاسفه يونان و امروز غرب مي‌توان در بحث مدينه فاضله او بوضوح ديد. اتوپيا (Utopie)، مدينه فاضله افلاطون، توماس مور، كامپانلا، فوريه، كابه، دوبرژراك، سويفت، آلدوس هكسلي و جورج اورول از اساس متفاوت از آرمانشهر فارابي است...

سيماي خانواده از باسابقه ترين برنامه‌هاي خانواده سيماست. در طول اين زمان طولاني پخش، آيتم‌هاي بسياري در آن ديده‌ايم كه بعضا در ذهنمان ماندگار شده‌اند. در حال حاضر بخش‌هاي مختلف برنامه در روزهاي مختلف هفته تقسيم شده و شايد مهمترين وصفي كه براي كليت اين بخش‌ها قابل ذكر باشد تنوع آنهاست. سيماي خانواده يك برنامه آموزشي صرف نيست. خبر دارد، گفتگو دارد، مستند دارد و مجموعه نمايشي داستاني هم دارد. اما طبعا اين بخش‌ها ارزش كيفي يكساني ندارند و متاسفانه اختلاف زياد كيفيت بين آنها به يكدستي و يكپارچگي برنامه صدمه زده است.

به عنوان نمونه بخشي از برنامه، اجراي اوليه و ميان برنامه‌اي آن است كه فضاي رسمي و خشك و بي‌انعطافي دارد. مجري پس از سلام و تعارفات رايج و آرزوي سلامتي و روزي خوش براي مخاطبان، بحث را با اندرزي اخلاقي آغاز مي‌كند...

«در بعضي فيلم‌ها دنيا‌هايي كه نشان داده مي‌شوند، به گونه‌اي هستند كه شما دلتان مي‌خواهد براي هميشه ساكن آنها شويد؛ من اگر بتوانم هر روز سانست بولوار را خواهم ديد»         دیوید لینچ

و اين دنياها بيش از هر چيز متعلق به شخصيت نورما دزموند است. ستاره دهه گذشته‌اي كه با آرزو‌هاي محالش، با خيالبافي‌هاي دروغينش و با فريفتگي شهرت فاجعه‌ساز مي‌شود. در فيلم نورما با اين توصيف خانه‌اش معرفي مي‌شود: «ساختمان باشكوهي به سبك ايتاليايي كه در اثر مرور زمان فرسوده، غم‌انگيز و متروكه شده بود و باغچه كوچكش را علف هرز پوشانده بود». پس: نورما الف) ثروتمند است ب) با به سن گذاشته است؛ چنانچه خانه‌اش هم در اثر مرور زمان مثل خودش فرسوده شده ج) سرنوشت غم‌انگيزي دارد؛ چراكه اين خانه به گفته همسر سابق نورما و خدمتكار كنوني او، مورد بي‌توجهي قرار گرفته (مثل خود او) و د) مطرود است و فراموش شده باز هم درست مثل خانه‌اش كه متروكه است...

«تصوير زندگي» برنامه‌اي براي خانواده نيست، برنامه‌اي براي خانم‌هاست. يا شايد با اندكي تسامح بگوييم خانم‌ها و آقايان. ولي نه همه زن و شوهرها، بلكه تنها آنهايي كه زندگي‌شان در پزشكي و روان‌شناسي و تغذيه و سلامت خلاصه مي‌شود. «تصوير زندگي» نياز خانواده را كمبود اطلاعات پنداشته و به جاي مجله خانواده، به مجله اطلاعات عمومي تبديل شده است...

مولكول‌ها و اتم‌ها در يك ساختار منظم شكلي بلورين و كريستالي تشكيل مي‌دهند كه در مقابل ساختار آمورف و بي‌شكل يك ساخته نامنظم مولكولي است. به ياري فناوري نانو مي‌توان مولكول و اتم را دوباره، اما اين بار منظم كنار هم چيد و جامدي ايده‌آل ساخت؛ به طوري كه بشود حتي ماده‌اي به سبكي كاغذ و مقاومت فولاد به وجود آورد. دكتر غنوي براي فهم بهتر مطلب مثالي آورد كه نگاه خاص او را به فناوري نانو آشكار كرد. نگاهي كه تنيده با ديدگاه سنتي و الهي به پديده‌هاست و خود او نيز در اين برنامه علمي بصراحت از آن سخن راند. وي گفت: در ايران قديم براي درمان بيماري معده از نبات استفاده مي‌شده كه ساختاري منظم از اتم‌ها و مولكول‌هاست و امروزه قند جايگزين آن شده است. نانو يعني اين كه بازگرديم به گذشته و اين بار با ديد ديگري به چيزي كه وجود داشته بنگريم. او نانو را نوعي دوباره سازي عنوان كرد كه حرف امروز دنياست...

اين مساله به روشني، اهميت نگارش در تلويزيون را گوشزد مي‌كند. نگارش براي سيما از 2 بخش قابل بررسي است. نخست ايده و سپس زبان. اين‌گونه نيست كه هر تصويرنامه تلويزيوني نيازمند زبان اديبانه و هنري باشد و از آن طرف هم هر ايده خوبي به تنهايي ارزش يك تصويرنامه خوب را تضمين كند...