جام جم - پنجشنبه 31 مرداد 1387 

جام جم - پنجشنبه 31 مرداد 1387

«كلايوبل و راجر فراي، مستقل از هانسليك، نظريه مشابهي را درباره هنر بصري پيش نهادند. بل بود كه در كتاب خود به نام هنر، عبارت فرم معني‌دار را به ميان آورد و مدعي شد كه فقط و فقط فرم معني‌دار ويژگي شاخص هنر بزرگ است كه عاطفه زيباشناسانه خاصي را برمي‌انگيزد. بل تلاشي را در پيش داشت كه هدفش ترغيب عموم به علاقه‌مندي بيشتر نسبت به نقاشي پست امپرسيونيستي بود و نظريه خود را همچون بخشي از اين تلاش مطرح كرد. وي سزان را نمونه اعلاي نقاشي مي‌دانست كه آثارش داراي فرم معني دار بودند...

  جام جم - قاب کوچک - شنبه 26 مرداد 1387

 صحنه ملاقات امير با زني كه شبيه به آنجلينا جولي است و به دنبال آن صحنه كلانتري با اندكي تغيير در ديالوگ‌ها و موقعيت‌ها همان داستان «شبيه يك هنرپيشه خارجي» است. داستان ديگر كتاب، «آناهيتاي شرقي» منبع سكانس اتوبان و سوار كردن زن ناشناس در فيلم است. «لباس خواب صورتي» در صحنه تخيلات امير هنگام ديدن زن كولي مورد استفاده قرار گرفته و «غير قابل چاپ» داستان پري طلعت‌پور و نمايشنامه كذايي‌اش است كه در فيلم پر و بال داده شده و در كنار موضوع اصلي كه برگرفته است از داستان «هميشه پاي يك زن در ميان است» نقش ايفا مي‌كند. نويسندگان فيلم، گويا اين عنوان را قابل اطلاق به همه اين داستان‌هاي ديگر كتاب سيدمهدي شجاعي دانسته‌اند و بي‌توجه به استقلال مضموني هر يك از داستان‌ها همه را به هم ربط داده و با اضافاتي ديگر سعي در ايجاد ارتباطي منطقي ميان آنها داشته‌اند...

 جام جم - قاب کوچک - شنبه 26 مرداد 1387

مايكل عوض شده است. ديگر آن بچه دانشگاهي مثبت جنگ‌رفته نيست. او حالا رئيس تشكيلات قدرتمند كورلئونه در آمريكاست. آدمي شده كه سناتور او را مو چرب‌كرده‌اي شيك‌پوش توصيف مي‌كند كه اداي آمريكايي‌هاي باكلاس را درمي‌آورد اما قيافه‌اش مضحك است و خانواده‌اش فاسد و همه اطرافيانش دلقك. اما خود مايك توصيف بهتري از خودش ارائه مي‌دهد وقتي در جواب سناتور مي‌گويد: «ما هر دو آدم‌هاي رياكاري هستيم، هر كدوم به شكلي اما هيچ‌وقت فكر نمي‌كردم كه اين موضوع به خانواده ارتباطي داشته باشه»...

جام جم - چهارشنبه 22 خرداد 1387  

با نگاهي به «رد پا» از شبكه 5

  جام جم - پنجشنبه 24 مرداد 1387

1- ظهور يك طبقه متوسط اغلب فاقد سنت‌

2- توليد كالاهاي ارزان و بنجلي كه به عنوان اشياي هنري قالب مي‌شدند.

نقاش يا مجسمه‌ساز با اين حساب در نظر يك بازرگان موفق، چندان فرقي با شياداني نداشت كه قيمت‌هاي نامعقولي را براي چيزهايي طلب مي‌كردند كه بندرت كاري ارزشمند به شمار مي‌آمدند.

متفاوت شدن هنرمند حتي در ظاهر

يكي از شيطنت‌هاي هنرمندان اين شده بود كه بورژواهاي متفرعن را دست بيندازند و باعث گمراهي و اغفالشان شوند. هنرمندان رفته رفته خود را تافته جدابافته‌اي احساس مي‌كردند، موها و ريش‌هايشان را بلند مي‌كردند، لباس‌هايي از مخمل ساده يا كبريتي مي‌پوشيدند، كلاه‌هاي لبه‌دار پهن مي‌گذاشتند و كراوات‌هايشان را شل مي‌بستند و عموما رسم‌ها و قراردادهاي افراد با شخصيت را تحقير مي‌كردند...

هويت، تدابير بصري فرماليستي عجيبي دارد كه قرار است جديتي ويژه براي مجموعه به ارمغان بياورد؛ اين در حالي است كه اين تصاوير، «هويت» را به اثري فانتزي و به دليل عدم تطابق فرم و محتوا حتي بامزه تبديل نموده‌اند حال آن‌كه ظاهرا رويكرد برنامه اين گونه نيست...

 شناخت اقتضائات رسانه مستلزم آگاهي از وجوه تمايز نمونه‌هاي مشابه است و توجه به اين‌كه نبايد شباهت‌هاي زياد بين دو ابزار بياني موجب اغفال از تفاوت‌هاي بنيادين و مهم آنها شود. شايد دليل مهم اين خطاي رايج، تعدد شباهت‌ها در مقابل معدود بودن تفاوت‌ها باشد و غفلت از اين‌كه گاه لازم است از شباهت‌هاي فراوان موجود چشم پوشيد و به يك تفاوت كوچك ولي مهم توجه داشت. ادبيات گفتاري ما هم بر اين مشكل افزوده و مرز ميان فعالان مختلف رسانه‌اي را از ميان برداشته است. كارگردان در نظر ما كارگردان است. فرقي نمي‌كند ابزارش سينما باشد يا تلويزيون، چنانچه نويسنده‌اي را هم كه براي روزنامه مي‌نويسد از نويسنده ماهنامه و فصلنامه تمايز نمي‌دهيم و گاه دست به مقايسه نادرست و ارزشگذاري كلي مي‌زنيم...

 خيلي مرد است. به گفته ننه خدابيامرز همسرش، خاتون: «مرد وقتي خيلي مرد باشه بچه‌هاش همه دختر مي‌شن». اين مرد اما دلش پسر مي‌خواهد، نه به خاطر باورهاي قومي و پسردوستي غيرمنطقي بلكه به اين دليل موجهي كه براي خاتون مي‌آورد: «وقتي مي‌گم پسر دلگير نشو سي يه همچي روزي مي‌خواستم كه پشت و پناه شماها باشه». روزي كه قرار است ناخدا سفر آخرش را به دريا برود. سفري براي عدالتخواهي كه البته به گمان خودش بي بازگشت است. ناخدا مي‌رود چون عقيده دارد: «تا وقتي زن و بچه ماجد تو اين ولايت نون مي‌خورن زن و بچه مو هم بايد بخورن»...

 جولز يك سياهپوست بدقيافه ‌تر و تميز و خوش خوراك است. به كيفيت چيزي كه مي‌خورد اهميت مي‌دهد. غوطه‌ور كردن سيب زميني سرخ كرده در مايونز برايش چندش‌آور است و همبرگر برت را كه از فروشگاه بيك كاهونا برگر خريداري شده بهترين انتخاب براي يك صبحانه مقوي مي‌داند طوري كه نمي‌تواند در برابرش مقاومت كند و به بهانه چشيدن مزه آن تا انتها نوش جانش مي‌كند. گوشت سگ و خوك نمي‌خورد و اين به معناي يهودي بودنش نيست بلكه براي اين است كه خوك را كثيف مي‌داند و معتقد است سگ هم حيوان چندان تميزي نيست. علاوه بر اين‌ها در آن وضعيت بحراني پيش آمده در خانه جيمي هم يادش نمي‌رود از طعم خوب قهوه او تشكر كند!

 آدم شوخ طبعي است. از برت معذرت مي‌خواهد كه وقت صبحانه مزاحمش شده (تا او را بكشد) و ابراز تاسف مي‌كند از اين كه ميان كلام او در بدن رفيقش گلوله خالي كرده و با اين كارش تمركز برت را به هم زده آن هم وقتي كه او داشته از حسن‌نيت و اين جور مسائل حرف مي‌زده است...

جام جم - قاب کوچک - شنبه 12 مرداد 1387 

«تحت تعقيب»‌ (Wanted) يك اكشن جذاب و خيره‌كننده پرمعناست. شايد به كار بردن واژه فلسفي چندان خوشايند چنين اثر تماشاگر پسند و پركششي نباشد، اما مي‌توان وصف نمادين را به معناي كامل كلمه برايش به كار برد. تحت تعقيب داستان جدال نيروهاي خير و شر بر سر تصاحب يك قهرمان بالفطره به نام وزلي گيبسون است. قهرماني كه مثل سوپرمن است. تفاوت قهرماني سوپرمن با امثال مرد عنكبوتي و بتمن را از زبان بيل در جلد دوم «كيل بيل» تارانتينو شنيده‌ايم: «پايه هر قهرماني از لحاظ داستان‌شناسي...

  جام جم - پنجشنبه 03 مرداد 1387

چه سري است كه عمده فيلسوفان از نام‌ها و برچسب‌هايي كه به تفكراتشان وصله مي‌شود گريزانند و در مقابل، تاريخ‌نويسان و نويسندگان اصرار دارند كه انديشه يك فيلسوف را لزوماً تحت عنوان مشخصي در آورند و مكتب‌سازي كنند؟ مكتب‌سازي عمدتاً كار تحليلگران و نويسندگان تاريخ فلسفه بوده، نه فيلسوفان. در تاريخ هنر هم با همين مسأله مواجهيم. سبك‌شناسان تلاش بسيار كرده‌اند كه گونه‌هاي مختلف نقاشي را به عنوان سبك‌ها و مكتب‌هاي مختلف نامگذاري كنند و حتي برخي از اين نام‌ها در بدو امر براي تمسخر هنرمندان به كار برده شده‌اند. مثل امپرسيونيسم و  فوتوريسم، اما اين تلاش بيهوده تغييري در روند زايش تفكر اصيل و مستقل ايجاد نكرده و به همان اندازه كه پيروان مقلد اين سبك‌هاي ثابت در تاريخ بي‌اثر و ناپايدار بوده‌اند هنرمندان و متفكران اصيل تأثيرگذار و ماندگار شده‌اند. هيوبرت دريفوس و پل رابينو در كتاب «ميشل فوكو، فراسوي ساختگرايي و هرمنوتيك» در اين رابطه مي‌نويسند:...

تلويزيون با پخش اين برنامه ناخواسته اين مشكل فيلمسازان جوان كشور را به معرض نمايش گذاشته كه ساخته‌هايشان بيشتر كاركرد هنري دارد تا كاربردي و اگر قرار باشد زمينه‌اي براي پخش آنها فراهم شود، اين اتفاق تنها در يك برنامه تخصصي سينمايي امكان پذير است. حال آيا سينما جوان اين مبحث را هم مورد توجه قرار مي‌دهد يا در مصاحبه با فيلمسازان جوان تنها درباره شيوه كار ايشان و امكانات و نيازهاي توليدي مورد نيازشان بحث و گفتگو مي‌كند؟...